Στην χώρα (μας) που ευδοκιμεί ανέκαθεν το έγκλημα του εμπρησμού

 

Του ε.α Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Ιούνιος του 1961, πάνω από μισό αιώνα, ο  δημοσιογράφος Γ. Σπορίδης σε άρθρο του στην εφημερίδα "Ταχυδρόμο" περιγράφει με σκληρό και σκωπτικό τρόπο, την καταστροφή που συντελείται με τις πυρκαγιές των δασών και τους εμπρησμούς. Αν δεν υπήρχε η ημερομηνία θα μπορούσε να δημοσιευτεί αυτολεξεί σήμερα και να περιγράφει ακριβέστερα την ζοφερή πραγματικότητα:

"Λοιπόν δε μας χρειάζονται τα δάση! Πολλά φαίνεται έχουμε, πυκνότατα, καιρός να τα ξεκάνουμε, να ησυχάσουμε! Ας προελάσουν κατόπιν τούτου, τα τσεκούρια, ας προελάσουν οι αξίνες, και η φωτιά να τελειώσουμε μια ώρα αρχύτερα. Τα δάση: Ξύλα, κούτσουρα και ξυλοκάρβουνα...Ελάχιστο το πράσινο στον τόπο μας, το έφαγαν, το καμίνι, η αξίνα, ο εμπρηστής...Ελάχιστα τα δάση μας, φαλακρά τα βουνά μας, οι λόφοι τα υψώματα, Γιατί λοιπόν να μην ξεκάνουμε και ότι απέμεινε; Μόνο ο Ιμπραήμ στα 27 να έχει τη δόξα; Δυστυχώς είναι χαρακτηριστικό της νοοτροπίας και της ψυχολογίας του Έλληνος.

Αυτός ο πρωτοφανής εγωισμός που μας μαστίζει. Η κάθε γενιά έρχεται και πιστεύει τούτον εδώ τον τόπο απόλυτα δικό του και νιώθει ότι έχει δικαίωμα να κάνει ότι θέλει. Οτι ανήκει στα παιδιά και τα εγγόνια της δε το εσκέφθη ποτέ...Κτίζουμε και τις τρύπες, φτιάχνουμε δρόμους σα σφύδες, κόβουμε τα δέντρα, καταστρέφουμε τα δάση και δεν σκεφτόμαστε ότι για τρεις γενιές ή τέσσερις δεκαετίες είμεθα εμείς και κατόπιν θα έλθουν άλλοι., που δεν μας χρωστούν τίποτα να κληρονομήσουν χάλια και φαλακρά βουνά."

Με μια ματιά στα αρχείο της εφημερίδας τα επόμενα χρόνια, βρίσκουμε δεκάδες δημοσιεύματα για εμπρηστές, όλων των λογών και κινήτρων που κατακαίνε την  χώρα μας.

Οι εμπρηστές στην Ισπανία

 Του ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Η Ισπανία, φέτος πλήττεται και αυτή από τον πύρινο όλεθρο των δασικών πυρκαγιών. Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφοριών για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS) εκτιμάται ότι η έκταση που κάηκε ανέρχεται σε σχεδόν 60.000 εκτάρια σε λιγότερο από οκτώ μήνες.

Από την 1η Ιουνίου, 27 άτομα έχουν συλληφθεί και 83 έχουν ερευνηθεί ως ύποπτοι για δασικές πυρκαγιές, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε το Υπουργείο Εσωτερικών.

Από την τελευταία έκθεση του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα προκύπτει ότι, κατά μέσο όρο, τα τελευταία έξι χρόνια, το 24% του συνόλου των πυρκαγιών που διερευνήθηκαν για πιθανές ποινικές συνέπειες ξεκίνησε σκόπιμα. Η πλειονότητα αυτών, 68,79%, οφειλόταν σε αμέλεια. Σύμφωνα με την οργάνωση WWF, ο αριθμός αυτός είναι πολύ μεγαλύτερος (53%), καθότι περιλαμβάνονται και οι με πρόθεση πυρκαγιές για παράνομη καύση γεωργικών προϊόντων.

Σύμφωνα με την Amalia del Valle, εκπρόσωπο της Υπηρεσίας Προστασίας της Φύσης (Seprona) της Πολιτοφυλακής, οι εκ προθέσεως εμπρηστές έχουν πλήρη επίγνωση των πράξεων τους, «Πρόκειται για άτομα που έχουν ένα σχέδιο που μπορούν να προετοιμάσουν πολύ νωρίτερα και επιδιώκουν κέρδος, είτε οικονομικό, επαγγελματικό, είτε ακόμα και εκδίκηση, επειδή, για παράδειγμα, έχουν κακή σχέση με έναν γείτονα».

Από τα στοιχεία της Εισαγγελίας Περιβάλλοντος, προκύπτει επίσης ένα ποσοστό 4% των σκόπιμων πυρκαγιών συνδέονται με ψυχικές διαταραχές, όπως η πυρομανία. Αυτό την κατατάσσει στην τέταρτη θέση στη λίστα με τις πιθανές αιτίες δασικών πυρκαγιών στην Ισπανία, πίσω από την αμέλεια, την παράνομη καύση γεωργικών προϊόντων και την εκδίκηση ή τις κοινωνικές συγκρούσεις.

Για τους διαταραγμένους εμπρηστές, η ψυχίατρος Marina Romero González,το Νοσοκομείο Vithas Málaga, σημειώνει: "Η πράξη του εμπρησμού και η παρακολούθηση των συνεπειών της πυρκαγιάς είναι ευχάριστο για τους εμπρηστές. Νιώθουν γοητευμένοι και περίεργοι για τη φωτιά και όλα όσα την περιβάλλουν. Δηλαδή, την ένταση πριν από το άναμμα της φωτιάς, την ανακούφιση μετά το άναμμα, το αίσθημα ευεξίας που προέρχεται από την παρατήρηση των καταστροφικών της επιπτώσεων...Οι άνθρωποι αυτοί, επισημαίνει η ψυχίατρος,, είναι πιθανό ως παιδιά να μην τους δίδαξαν πώς να διαχειρίζονται τον θυμό και την απογοήτευση. Σε κάθε περίπτωση επίσης υπάρχουν διαφορές μεταξύ του δόλιου εμπρηστή και του διαταραγμένου εμπρηστή. Ο δεύτερος (π.χ. ο πυρομανής) έχει ψυχική διαταραχή, καθότι δεν μπορεί να ελέγξει την ακαταμάχητή του παρόρμησή του, για να ξεκινήσει μια φωτιά με μοναδικό σκοπό την απόλαυση. Ο πρώτος, ενεργούν με προμελέτη και επιθυμία για κέρδος»

Μια άλλη επιστήμονας της ψυχικής υγείας, η Alba Fernández Zamora, ψυχολόγος στο Sanitas, υποστηρίζει ότι οι εμπρηστές «τείνουν να είναι άτομα με έλλειψη ενσυναίσθησης που μπορεί να δυσκολεύονται να κατανοήσουν ή να ταυτιστούν με τον πόνο που προκαλείται». Είναι επίσης σύνηθες «να έχουν δίψα για δύναμη ή έλεγχο. Επομένως, η πράξη του να ανάβουν μια φωτιά και να την παρακολουθούν να εξαπλώνεται μπορεί να προσφέρει μια αίσθηση κυριαρχίας... Οι εμπρηστές δεν επιδιώκουν υλικό κέρδος, εκδίκηση ή βλάβη. Οι πράξεις τους καθοδηγούνται από μια ψυχαναγκαστική ανάγκη να ανάψουν φωτιές. Οι εμπρηστές, από την άλλη πλευρά, μπορεί να έχουν διάφορα κίνητρα για να ξεκινήσουν φωτιές, όπως οικονομικό κέρδος, εκδίκηση, να βλάψουν άλλους ή να προσελκύσουν την προσοχή. Οι εμπρηστές καθοδηγούνται από θλίψη ή θυμό. Οι εμπρηστές απλώς αισθάνονται μια αίσθηση έκστασης μπροστά στη φωτιά».

Παρόμοιες είναι οι διαπιστώσεις του Carlos Losada, εκπρόσωπου της Ισπανικής Εταιρείας Κλινικής Ψυχιατρικής (SEPC), ο οποίος επισημαίνει ότι είναι συνηθισμένο λάθος η εξίσωση ενός πυρομανούς με έναν εμπρηστή. «Η πυρομανία είναι μια ψυχική διαταραχή με κακό έλεγχο των παρορμήσεων, παρόμοια με την πιο γνωστή κλεπτομανία και τον εθισμό στον τζόγο», επισημαίνει. Οι εμπρηστές, είναι άτομα που βάζουν φωτιά από κακία ή επιθυμία για κέρδος. «Αυτό που χαρακτηρίζει έναν πυρομανή είναι η γοητεία του με τη φωτιά, η επιθυμία να δει τις φλόγες και η ανακούφιση που νιώθει όταν το πετυχαίνει», εξηγεί. «Είναι σαν αυτό που συμβαίνει σε οποιονδήποτε από εμάς όταν χρειάζεται να φάμε επειδή δεν έχουμε φάει εδώ και πολύ καιρό», προσθέτει.

Αναφορικά με το προφίλ του διαταραγμένου εμπρηστή, είναι πολύπλοκο που υποφέρει από ορισμένες απογοητεύσεις στην επαγγελματική και προσωπική του ζωή. Σύμφωνα με τον Μανουέλ Ολίβα, ψυχολόγο στο Κέντρο Κλινικής Ψυχολογίας ο διαταραγμένος εμπρηστής «παρουσιάζει μια διαταραχή που φαίνεται να ξεκινά στην εφηβεία και τείνει να γίνει χρόνια. Είναι πιο διαδεδομένη στους άνδρες παρά στις γυναίκες. Αυτά τα άτομα συνήθως δυσκολεύονται να ενταχθούν κοινωνικά και μπορεί να έχουν υποστεί δύσκολες συνθήκες στην παιδική ηλικία, όπως εγκατάλειψη, τραύμα ή κακοποίηση. Το επίπεδο απασχόλησής τους τείνει να είναι χαμηλό και από την παιδική ηλικία έχουν την τάση να έχουν διασπαστικές συμπεριφορές όπως κακοποίηση ζώων και βανδαλισμό. Από πολύ μικρή ηλικία, δυσκολεύονται να ελέγξουν τις παρορμήσεις τους»

Πηγές

Incendiarios o pirómanos: El incendiario, el chivo expiatorio que carga con las culpas de los incendios | Clima y Medio Ambiente | EL PAÍS

Mayoritariamente varón, con baja autoestima y trastorno de control de los impulsos: así es el perfil del pirómano | Cadena SER | Cadena SER

¿Qué lleva a un pirómano a provocar un incendio? | LOS40

Η κλιματική κρίση οδηγεί σε ετήσια αντιπυρική περίοδο

Αναγκαίο το μοντέλο της συνεχούς ετοιμότητας των φορέων πολιτικής προστασίας

Του ε.α Αντιστράτηγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη


Οι σύγχρονες θεωρίες της αβεβαιότητας στη διαχείριση κρίσεων, επισημαίνουν την ανάγκη του υπολογισμού των πιο απίθανων σεναρίων κρίσεων που μπορούν να συμβούν, έτσι ώστε να υπάρχουν αντίστοιχα σενάρια προετοιμασίας για την αντιμετώπισή τους.
Σε αυτήν την προετοιμασία, όταν έχεις επάρκεια στοιχείων και επίσης επιστημονικές προβλέψεις, τότε η εκπόνηση των παραπάνω γίνεται πιο εύκολη.
Στην παρουσίαση των σημερινών στοιχείων για την θερινή αντιπυρική περίοδο του 2024 επιβεβαιώθηκε για άλλη μια χρονιά το εύρημα ότι οι αγροτοδασικές πυρκαγιές σημειώνονται σε μεγάλο αριθμό και εκτός της επίσημης αντιπυρικής περιόδου (1η Μάϊου - 30 Οκτωβρίου), όπου και αναπτύσσεται πλήρως ο δασοσπροστατευτικός μηχανισμός.
Σύμφωνα με τα στοιχεία για το 2024, στο διάστημα Ιανουαρίου- Οκτωβρίου σημειώθηκαν 9.500 πυρκαγιές στην ύπαιθρο. Από αυτές οι 3.525 εκδηλώθηκαν μεταξύ Ιανουαρίου και Απριλίου, εκτός αντιπυρικής περιόδου και οι υπόλοιπες 5.975 εκδηλώθηκαν εντός της θερινής αντιπυρικής περιόδου ( Μάιος – Οκτώβριος)
Ρίχνοντας μια ματιά στα στατιστικά των πυρκαγιών, τριών τελευταίων ετών, το εύρημα επαναλαμβάνεται σχεδόν στους ίδιους αριθμούς:
2023,
Ιανουάριος- Οκτώβριος 7415 πυρκαγιές,
Ιανουάριος – Απρίλιος 2.899 πυρκαγιές
Μάιος- Οκτώβριος 4516 πυρκαγιές
2022,
Ιανουάριος- Οκτώβριος 8720 πυρκαγιές,
Ιανουάριος – Απρίλιος 2.974 πυρκαγιές
Μάιος- Οκτώβριος 5.756 πυρκαγιές
2021,
Ιανουάριος- Οκτώβριος 8.982 πυρκαγιές,
Ιανουάριος – Απρίλιος 3.545 πυρκαγιές
Μάιος- Οκτώβριος 5.437 πυρκαγιές
Επίσης στα στοιχεία αυτά θα πρέπει να συμπληρώσουμε και τις αγροτοδασικές πυρκαγιές που σημειώνονται τους πλέον «αντιπυρικούς μήνες» Νοέμβριο και Δεκέμβριο όπου του το 2021 σημειώθηκαν 532, το 2022 σημειώθηκαν1.136 και το 2023 842 αγροτοδασικές πυρκαγιές.
Τα παραπάνω σε συνδυασμό με τα εξίσου ανησυχητικά φαινόμενα της κλιματικής κρίσης, προβάλουν μπροστά μας ένα δυστοπικό περιβάλλον, με ασύμμετρες απαιτήσεις στον τομέα της πολιτικής προστασίας.
Τα φαινόμενα ξεπερνούν πλέον τις κλασσικές χρονικές περιόδους, αντιπυρικής ή αντιπλημμυρικής προστασίας και αυτό δημιουργεί νέες ανάγκες.
Το σύνολο των επιχειρησιακών φορέων που συγκροτούν τον Εθνικό Μηχανισμό Διαχείρισης Κινδύνων, είναι αναγκαίο με επαγγελματικό τρόπο, να μετατραπούν σε μόνιμους 24/24 και 7/7 μηχανισμούς πολιτικής προστασίας, με εξειδικευμένο προσωπικό και σύγρονο εξοπλισμό και μέσα.
Οι εποχικές αναπτύξεις μηχανισμών με αντίστοιχο εποχικό προσωπικό και εποχικά μέσα και εξοπλισμό πρέπει γοργά να αντικατασταθούν από μόνιμη λειτουργία.
Η χρονική διακριτότητα της ετοιμασίας των μηχανισμών ανά κατηγορία επαπειλούμενης καταστροφής, αρχίζει να ξεπερνιέται. Τα συνεργεία πυρόσβεσης, εναλλάσσονται με αντλητικά συνεργεία και αντίστροφα, ενώ τα διασωστικά μέσα κακοκαιρίας, πρέπει να είναι σε ετοιμότητα για διασώσεις σε σεισμικά φαινόμενα, ή ακόμα πιο περίπλοκα….
Τα στοιχεία προέρχονται από το Πυροσβεστικό Σώμα.

Η ασφάλεια στις επιχειρήσεις κατάσβεσης δασικών πυρκαγιών

 

Η ασφάλεια στις επιχειρήσεις κατάσβεσης δασικών πυρκαγιών

 Του ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Η αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών αποτελεί για το Πυροσβεστικό Σώμα μια δύσκολη και πολυσύνθετη αποστολή που θέτει σε σκληρή δοκιμασία τον πυροσβεστικό μηχανισμό. Στο μικρό αυτό εγχειρίδιο, συγκεντρώθηκε πολύτιμο υλικό, με βασικές και απαραίτητες γνώσεις για τους κινδύνους των δασικών πυρκαγιών και τις οδηγίες για την όσο το δυνατόν ασφαλέστερη επέμβαση των πυροσβεστικών δυνάμεων για την κατάσβεσή τους.

Το υλικό που περιλαμβάνεται στο μικρό αυτό βιβλιαράκι, βασίζεται στο πρωτογενές περιεχόμενο των ακόλουθων:

· από το κλασικό πυροσβεστικό βιβλίο του Ηλία Μπέτσιου «Επιστημονική Πυροσβεστολογία»(1965)

· από την έκδοση του Αρχηγείου Π.Σ. με τίτλο «Καταπολέμησης πυρκαγιών δασών»(1977), που αποτελεί μετάφραση από το αντίστοιχο καναδικό του Υπουργείου Προστασίας Φυσικών Πόρων

· από την έκδοση του Αρχηγείου Π.Σ. με τίτλο «Εγχειρίδιο κατασβέσεως πυρκαγιών δασών», που αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη υπηρεσιακή έκδοση(1981)

· από την έκδοση του Αρχηγείου του Π.Σ. «Πρόληψη και καταστολή δασικών πυρκαγιών»(1990), στο οποίο περιλαμβάνεται ειδικό κεφάλαιο με οδηγίες ασφαλείας στο εμπλεκόμενο πυροσβεστικό προσωπικό

· από το επιστημονικό άρθρο, δημοσιευμένο στην Πυροσβεστική Επιθεώρηση (2000), με τίτλο «Ασφάλεια στις δασικές πυρκαγιές, της τότε Υποπυραγού Κ.Σαίνη

· από την έκδοση του τότε Επιπυραγού Δ.Βορίση (2001) με τίτλο «Η καταστολή των δασικών πυρκαγιών με ειδικό κεφάλαιο για την ασφάλεια των επιχειρήσεων στις δασικές πυρκαγιές

· από την έκδοση του Αρχηγείου Π.Σ.(2009) με τίτλο «Εγχειρίδιο εκπαίδευσης Εθελοντών Πυροσβεστών», όπου και περιλαμβάνεται αναλυτικό κεφαλαίο για τις βασικές αρχές ασφαλείας του προσωπικού στις δασικές πυρκαγιές.

Πέρα από τα παραπάνω στο μικρό αυτό βιβλιαράκι περιλαμβάνονται ενδιαφέροντα στοιχεία για την ασφάλεια στην επέμβαση των δασικών πυρκαγιών και για τα ζητήματα υγείας και ασφάλειας του εμπλεκόμενου προσωπικού από το τεύχος 41 (2010) του Ινστιτούτου για την Υγιεινή και Ασφάλεια της Εργασίας και σχετικό άρθρο της Δρ.Χημικού Μηχανικού Μ.Τσουκαλά, καθώς και από την ιστοσελίδα fire.gr και το σχετικό αφιέρωμα του Εθελοντή Πυρονόμου Γεωργακόπουλου Αντρέα.

Στο τέλος του βιβλίου παρουσιάζονται οι σχετικές διαταγές που έχουν εκδοθεί από το Αρχηγείο Π.Σ. για τις βασικές αρχές ασφάλειας του προσωπικού που επιχειρεί σε δασικές πυρκαγιές.

Χαρακτηριστικά στον επίλογο του βιβλίου σημειώνεται «για να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος από τις επεμβάσεις, γενικά στις πυροσβεστικές επιχειρήσεις θα πρέπει να συνυπάρχουν αρμονικά, ο επαγγελματισμός των συναδέλφων, η γνώση των συναδέλφων πάνω στα ζητήματα πυροσβεστικής τέχνης, η άψογη διοικητική υποστήριξη, η διάθεση όλων των απαιτούμενων Μέσων Ατομικής Προστασίας και φυσικά η καθιέρωση με θεσμικό τρόπο κανόνων υγείας και ασφάλειας.»

Το βιβλιαράκι είναι ελεύθερο στην ηλεκτρονική διεύθυνση

Οι κίνδυνοι στις δασικές πυρκαγιές- Επιχειρώντας με ασφάλεια στις επιχειρήσεις δασοπυρόσβεσης (calameo.com)

Ζωντανοί εμπρηστικοί μηχανισμοί από την Ιστορία

 

Του ε.α.Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Η ιστορία ξεκίνησε όταν ο Mitch Fraas, επιμελητής ψηφιοποίησης στο Kislak, στο κέντρο Ειδικών Συλλογών, Σπανίων Βιβλίων και Χειρόγραφων του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνιας, βλέπει στο blog του BibliOdyssey μια ανάρτηση που παρουσίαζε ένα χειρόγραφο με ένα "πύραυλο γάτα" και ένα "πύραυλο πουλί" που κινούνται προς ένα κάστρο, από μια συλλογή του Penn με στοιχεία χρονολογία 1584 και τίτλο "Feuer Buech". Ο ερευνητής έψαξε και βρήκε ότι η εικόνα προέρχεται από βιβλίο που υπάρχει στην βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου, μια συλλογή χημείας του Edgar Fahs Smith.

Το χειρόγραφο είναι ένα από τα πολλά στο Penn που ασχολείται με την πρώιμη ιστορία της πυρίτιδας, το πυροβολικό και τα εκρηκτικά.

Με βάση τον τίτλο  ο ερευνητής υπέθεσε ότι ήταν ένα από τα πολλά χειρόγραφα αντίγραφα του έργου του διάσημου c.1420 Feuerwerkbuch το οποίο παρέχει οδηγίες προς τους αξιωματικούς  πυροβολικού για την κατασκευή όπλων, την στόχευση  και την κατασκευή διαφόρων εκρηκτικών υλών.

διαβάστε τη συνέχεια 

Τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και βασικό μυαλό για την ουσιαστική πρόληψη και μετριασμό των κινδύνων των φυσικών καταστροφών.

 Του ε.α.Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη 

Με εξαιρετικό ενδιαφέρον βλέπουμε την εισαγωγή των δυνατοτήτων της τεχνητής νοημοσύνης στην διαχείριση και αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.

Σε ένα πρόσφατο κείμενο ο επίκουρος καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και συνεργάτης ερευνητής στο ΙΑΑΔΕΤ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών Γιάννης Παπουτσής επισημαίνει:

«Η τεχνητή νοημοσύνη θα προσπαθήσει να προβλέψει αυτή την αύξηση στη συχνότητα και στην ένταση των φαινομένων αυτών και των καταστροφών που προκαλούν», εξηγεί ο κ. Παπουτσής και προσθέτει ότι ένα δεύτερο κομμάτι είναι η εξηγήσιμη τεχνητή νοημοσύνη (explainable artificial intelligence). «Να φτιάξουμε δηλαδή δεδομένα ερμηνεύσιμα έτσι ώστε να χτιστεί μία εμπιστοσύνη σε αυτά που παράγουμε. Για παράδειγμα στον επιχειρησιακό παράγοντα δεν αρκεί να πεις μόνο που θα είναι υψηλός ο κίνδυνος για την εκδήλωση μιας πυρκαγιάς ή μιας πλημμύρας αλλά θα πρέπει να του εξηγήσεις τον λόγο που ένα μοντέλο έχει φτάσει σε ένα τέτοιο συμπέρασμα».

Μόνο που παράλληλα με την τεχνητή νοημοσύνη σε αυτό το στάδιο, θα πρέπει να λειτουργήσει και το βασικό μυαλό των ανθρώπων που θα λάβουν αυτά τα δεδομένα. Δηλαδή θα γνωστοποιηθεί με όλα αυτά τα εργαλεία π.χ. η επικινδυνότητα για έναρξη πυρκαγιάς, αν δεν συγκλονιστούν οι πολίτες και δεν αποφύγουν να κάψουν τα ξηρόχορτά τους, τα σκουπίδια τους, η να κάνουν τις καυτές εργασίες στην ύπαιθρο, η να κάνουν το μπάρμπεκιου στο δάσος…εις μάτην.

Συνεχίζοντας ο κ. Παπουτσής, με εξαιρετικό ενδιαφέρον επισημαίνει ότι «όταν κανείς αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη για γεγονότα που έχουν να κάνουν με την κλιματική αλλαγή και τις φυσικές καταστροφές καλείται να κάνει earth system deep learning. Δηλαδή για να μπορέσω να προβλέψω τι θα γίνει στην Ελλάδα σε δύο μήνες από τώρα πρέπει να αντλήσω πληροφορία για τις μετεωρολογικές συνθήκες για κλιματικούς δείκτες από παντού στον κόσμο. Είναι μια νέα κατεύθυνση που στην ουσία προσπαθεί να αξιοποιήσει παρατηρήσεις σε παγκόσμια κλίμακα για να μπορέσει κανείς να πει τι θα γίνει τοπικά».

Την εξαιρετική αυτή πληροφορία, για μια επικείμενη π.χ. πλημμύρα στο επόμενο διάστημα, θα έχει πράγματι αξία, αν οι έχοντες την ευθύνη κρατικοί φορείς σπεύσουν στο συγκεκριμένο υποδειχθέν σημείο, άρουνε τις επικινδυνότητες, κάνουν τα απαραίτητα αντιπλημμυρικά έργα, εκπαιδεύσουν τον τοπικό πληθυσμό στην συγκεκριμένη μελλούμενη επικίνδυνη κατάσταση και σχεδιάσουν την εναλλακτική σε περίπτωση γενικευμένης αστοχίας.

Όπως τονίζει, ο κ. καθηγητής και πολύ σωστά, όλα αυτά τα επιστημονικά εργαλεία μπορούν κυρίως να βοηθήσουν στον μετριασμό των επιπτώσεων, στην πρόληψη και στον σχεδιασμό, καθότι «Ο πλούτος δεδομένων που έχουμε η πολύ καλή υπολογιστική ισχύ πλέον με τις κάρτες γραμμικών και με τους υπερυπολογιστές που είναι διαθέσιμοι και το αλγοριθμικό κομμάτι της τεχνητής νοημοσύνης το οποίο έχει ανθίσει τα τελευταία χρόνια, αν λάβει κανείς υπόψη και τα τρία αυτά μαζί μπορεί να αξιοποιήσει αυτό το ιστορικό αρχείο δεδομένων όπου είχαμε παρατηρήσεις από φυσικές καταστροφές».

Πράγματι και πέρα από τα εργαλεία της τεχνητής νοημοσύνης, μια απλή ματιά στα απλά δεδομένα της ακολουθίας των καταστροφών ανά τόπο, δείχνει ξεκάθαρα, ποιες περιοχές πλήττονται από πυρκαγιές, πλημμύρες, σεισμούς ή χιονοπτώσεις. Υπό το βάρος της κλιματικής κρίσης με την απλή νοημοσύνη, καταλαβαίνεις ότι οι παρεμβάσεις της πολιτείας και η προσεχτική προετοιμασία σε σχέδια εκτάκτων αναγκών φορέων και πολιτών, μπορεί να είναι η απάντηση σε πρώτο βαθμό για την διαφύλαξη της ασφάλειας της ζωής, αλλά και των περιουσιών.

Εν κατακλείδι και με την έλευση της νέας χρονιάς, και μέχρι να ολοκληρωθεί η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στη ζωή μας, ίσως αρκεί η πλήρης ενσωμάτωση της απλής νοημοσύνης στην καθημερινότητα της διαχείρισης των εκτάκτων καταστάσεων από το σύνολο της κοινωνίας μας.

Αναγνώριση του επικίνδυνου και ανθυγιεινού του πυροσβεστικού επαγγέλματος...πλησιάζει αιώνας αναμονής

 Του  Αντιστρατήγου ε.α. Π.Σ. και επιτίμου Προέδρου ΕΑΠΣ Γιάννη Σταμούλη

Από την ίδρυση του Πυροσβεστικού Σώματος στη χώρα μας,  οι  Έλληνες Πυροσβέστες, δίνουν μια καθημερινή μάχη κατά την εκτέλεση του καθήκοντος, ακροβατώντας στο λεπτό νήμα που χωρίζει τη ζωή από την απώλεια της. Σε αυτή την ισορροπία κινδύνου, δεκάδες είναι οι συνάδελφοι που έχασαν τη ζωή τους, ακόμα περισσότεροι τραυματίστηκαν και βέβαια στο σύνολό τους εκτέθηκαν σε εξαιρετικά επικίνδυνα περιβάλλοντα, με  ουσιαστικό αποτέλεσμα τον περιορισμό του προσδόκιμου ζωής και  συνεπειών που έπληξαν μακροχρόνια την ποιότητα της υγείας τους. 

Το πυροσβεστικό επάγγελμα είναι η επιτομή τη επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας, λαμβάνοντας υπόψη ότι επικίνδυνη εργασία νοείται η   έκθεση σε  βλαπτικούς παράγοντες που επιφέρουν   την απώλεια της ζωής ή  της σωματικής ή και ψυχικής ικανότητας, ενώ ανθυγιεινή εργασία νοείται η διαρκή εργασία σε επαφή  με παράγοντες, που  μπορεί να δημιουργήσουν   παθολογικά αίτια για εκδήλωση  νόσου.

Αυτό ακριβώς είναι το καθημερινό περιβάλλον εργασίας του Πυροσβέστη, ο οποίος στα συμβάντα που καλείται να επέμβει, εκτίθεται   πέρα των φυσιολογικών – επιτρεπόμενων ορίων και για μεγάλο χρονικό διάστημα σε φυσικούς (Θερμότητα, Θόρυβος, Δονήσεις, Ακτινοβολίες), χημικούς (Ρυπαντές ατμόσφαιρας) και Βιολογικούς (έντομα, βακτήρια, ιοί, μύκητες) παράγοντες. Επιπρόσθετα αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας και ασφάλειας στο εργασιακό του περιβάλλον από μια σειρά υποτιμημένων αλλά εξίσου σημαντικών παραγόντων όπως οι εργονομικοί, κοινωνικοί και ψυχολογικοί παράγοντες. 

Σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, αλλά και του νοσοκομείου Saint Joseph στην Ατλάντα των Η.Π.Α. προκύπτει ότι «οι Πυροσβέστες είναι γνωστό ότι έχουν 300% αυξημένο κίνδυνο για καρδιακή νόσο σε σύγκριση με άλλα τμήματα του πληθυσμού». Ο Έλληνας ερευνητής του Πανεπιστημίου Harvard κ. Στέφανος Ν. Καλές σημειώνει ότι «Η καταπολέμηση των πυρκαγιών και οι διάφορες διασώσεις εγκλωβισμένων ατόμων από διαφορετικές συνθήκες κάθε φορά, περιλαμβάνουν πολλές φορές αιφνίδια περιστατικά που επιβαρύνουν την υγεία των Πυροσβεστών και παράλληλα την έκθεση τους σε τοξικά περιβάλλοντα... Οι κίνδυνοι κάνουν τη δουλειά αυτή να είναι πιο ευάλωτη στις καρδιακές παθήσεις με ακόμη πιο θανατηφόρα αποτελέσματα για τους Πυροσβέστες». Από μελέτες προκύπτει ότι οι Πυροσβέστες έχουν 12 με 136 φορές περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν από καρδιακή νόσο, κατά την κατάσβεση της πυρκαγιάς, 3 έως 14 φορές περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν από καρδιακή νόσο, ανταποκρινόμενη σε ένα περιστατικό, 2 έως 10,5 φορές περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν από καρδιακή νόσο, κατά την διάρκεια επιστροφής από περιστατικό, ενώ έχουν 3 έως 7 φορές περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν από καρδιακή νόσο, κατά τη διάρκεια της φυσικής καταπόνησης σε εκπαίδευση. Από στατιστικά στοιχεία που προέρχονται από την International Association of Fire Fighters φαίνεται ότι από την περίοδο 1970 έως 2017 είχαμε 1430 θανάτους, παγκοσμίως, επαγγελματιών πυροσβεστών την ώρα του καθήκοντος. Ποσοστό 52% των θανάτων παρατηρήθηκε κατά την εκτέλεση του καθήκοντος στον τόπο τους συμβάντος και ποσοστό 25% κατά τη διάρκεια συναγερμού ή επιστροφής από το συμβάν.

Επίσης, άλλες στατιστικές καταγραφές,  προέκυψε ότι οι Πυροσβεστικοί υπάλληλοι που εξέρχονται από την υπηρεσία τους έχουν χρόνο ζωής πέντε έως επτά χρόνια λιγότερο κατά μέσο όρο αντίστοιχα από τους άλλους κλάδους εργαζομένων παγκοσμίως. Από τα στοιχεία που υπάρχουν, διαφαίνεται ότι μεγάλος αριθμός αυτών ασθενούν και χάνουν τη ζωή τους, από νοσήματα που σχετίζονται άμεσα με το επαγγελματικό τους περιβάλλον μετά την έξοδό τους από την εργασία, γεγονός που καταδεικνύει και το βαθμό της έκθεσης σε όλους τους επιβλαβείς παράγοντες, όπως αυτοί αναλύονται παραπάνω, που σε συνδυασμό με την τεράστια ψυχολογική επιφόρτιση, οδηγούν μαθηματικά στην  μοιραία εξέλιξη.(1)

Παρόλα αυτά, μέχρι και σήμερα το πυροσβεστικό επάγγελμα, όπως και αυτό των συναδέλφων αστυνομικών, λιμενικών και στρατιωτικών, η  Πολιτεία  δεν τον έχει συμπεριλάβει σε αυτά που έχουν χαρακτηριστεί ως  επικίνδυνα και ανθυγιεινά.

Για χρόνια το συνδικαλιστικό κίνημα των ενστόλων το  έχει στην προμετωπίδα των διεκδικήσεων του χωρίς αποτέλεσμα. Ιστορικό πλέον  είναι το 2003, όπου μια μαζική συγκέντρωση  διαμαρτυρίας για το επικίνδυνο και ανθυγιεινό, έξω από το υπουργείο Οικονομικών, διαλύθηκε από την αστυνομική βία με χημικά και δακρυγόνα.

Εκείνη την χρονιά η Ένωση Αξιωματικών είχε κωδικοποιήσει  το αίτημα του επικινδύνου και ανθυγιεινού στην παρακάτω νομοθετική πρόταση:

«Επεκτείνεται και στους πυροσβεστικούς υπαλλήλους το υπό των διατάξεων των άρθρων του Ν. 2470/1997 προβλεπομένου επιδόματος ανθυγιεινής και επικίνδυνης εργασίας. Με Π.Δ. που εκδίδεται ύστερα από πρόταση του Υπουργού Δημόσιας Τάξης καθορίζονται οι προϋποθέσεις και οι όροι χορήγησης του σχετικού επιδόματος». Στο σχετικό Π.Δ. το χορηγούμενο επίδομα επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας προτείνεται να καταβάλλεται κλιμακούμενο σε δύο κατηγορίες. Στη πρώτη  συμπεριλαμβάνονται οι πυροσβέστες που εκτελούν μάχιμη υπηρεσία και οι ευρισκόμενοι σε κατάσταση υπηρεσίας γραφείου «ένεκα ταύτης και δια ταύτη» και τους χορηγείται επίδομα 180 €. Στη δεύτερη συμπεριλαμβάνονται όλοι οι υπάλληλοι που δεν ανήκουν στην προηγούμενη κατηγορία και τους χορηγείται επίδομα 120 €. Ετησίως τα παραπάνω ποσά αναπροσαρμόζονται ανάλογα με την εξέλιξη του πληθωρισμού.  Ενσωμάτωση του επιδόματος ανθυγιεινής και επικίνδυνης εργασίας στο ποσό της σύνταξης στο ίδιο ύψος με το οποίο κάθε φορά χορηγείται στους εν ενεργεία υπάλληλους. Η σύνταξη των υπαλλήλων του Π.Σ. που αποστρατεύονται λόγω ορίου ηλικίας, προαγωγής νεωτέρου υπαλλήλου, για  λόγους υγείας ή με αίτησή τους και εφόσον έχουν συμπληρώσει 25 έτη πραγματικής υπηρεσίας στο Σώμα και  δεν συμπληρώνουν πραγματική συντάξιμη υπηρεσία 35 ετών, προσαυξάνεται μέχρι 8/35 και μέχρι τη συμπλήρωση 35ετούς πραγματικής συντάξιμης υπηρεσίας. Εφαρμογή της Νομοθεσίας για Υγιεινή και Ασφάλεια στους χώρους εργασίας και στο Πυροσβεστικό Σώμα, για τους χώρους στρατωνισμού των υπαλλήλων (Πυροσβεστικοί Σταθμοί, Κλιμάκια, Γραφεία ) και υιοθέτηση από το Δημόσιο των όρων «εργατικό ατύχημα» και «επαγγελματική ασθένεια», με ταυτόχρονη ενεργοποίηση των Υγειονομικών Υπηρεσιών του Σώματος ώστε να υπάρχει σχολαστική τήρηση λεπτομερών καταστάσεων και αρχείου για την κατάσταση της υγείας των υπαλλήλων και καταγραφή των σημειούμενων ατυχημάτων.

Παράλληλα την ίδια χρονιά κατατίθεται και η κοινή πρόταση όλων των σωματείων του χώρου, σύμφωνα με την οποία:

Το αστυνομικό, πυροσβεστικό και λιμενικό προσωπικό υπάγεται από 1-7-2003 στα βαρέα-επικίνδυνά και ανθυγιεινά επαγγέλματα. Στο αστυνομικό, πυροσβεστικό και λιμενικό προσωπικό καταβάλλεται μηνιαίο επίδομα βαριάς - επικίνδυνης και ανθυγιεινής υπηρεσίας, ίσο με το 20 % του βασικού μισθού του Αστυνομικού Διευθυντή-Πυράρχου. Το επίδομα αυτό ανήκει στο συντάξιμο μισθό, κατά την έννοια των διατάξεων του Κώδικα Πολιτικών και Στρατιωτικών Συντάξεων, όπως εκάστοτε ισχύουν. Στο άρθρο 26 του Π.Δ. 166/00, όπως ισχύει, προστίθεται παράγραφος 7, ως εξής: Το αστυνομικό, πυροσβεστικό και λιμενικό προσωπικό δικαιούται σύνταξη αν απομακρυνθεί με οποιονδήποτε τρόπο από την Υπηρεσία και έχει 20ετή τουλάχιστον συντάξιμη υπηρεσία από την οποία 15ετή πραγματική».(2)

Αυτό το αυτονόητο αίτημα των ενστόλων παραμένει  εξαιρετικά επίκαιρο και διαχρονικό και είναι σημαντικό ότι  και πάλι τα συνδικάτα του χώρου το θέτουν στην  κορυφή της επικαιρότητας καλώντας του συναδέλφους σε κινητοποίηση πανελλαδικής ένστολης συγκέντρωσης διαμαρτυρίας την προσεχή Δευτέρα, 18 Δεκεμβρίου 2023 και ώρα 15.00, στην Αθήνα (Πλατεία Κολοκοτρώνη-Παλαιά Βουλή).

Πηγές:

(1) Μελέτη ΠΟΕΥΠΣ για την αναγνώριση του πυροσβεστικού επαγγέλματος ως επικίνδυνου και ανθυγιεινού.

(2) Η κρατική βία έναντι του συνδικαλισμού των ενστόλων. έκδοση ΕΑΠΣ

Η Απεργία Πείνας των Πυροσβεστών του Οκτώβρη του 1935

 

Του ε.α.Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη.

Οκτώβρης του 1935, στην φθινοπωρινή Αθήνα, σε μια δύσκολη εποχή, οι Πυροσβέστες, του νεοσύστατου Πυροσβεστικού Σώματος, εκτός από τις μάχες με τις πυρκαγιές, αντιμετωπίζουν και μια δύσκολη εργασιακή πραγματικότητα. Χαρακτηριστικό είναι το ωράριο εργασίας τους (αρχικά εργάζονται 72 ώρες και ξεκουράζονται 24, ενώ η στην βελτιωμένη έκδοσή του, το 1934, εργάζονται 48 ώρες και ξεκουράζονται 24.)

Μικροί μισθοί και το κυριότερο, σχεδόν καμία ασφαλιστική ή συνταξιοδοτική πρόβλεψη «Αβεβαιότης …αμφιβολία και πλήρης αποκαρδίωσις είχεν επικρατήσει εις τας τάξεις του προσωπικού εις ότι αφορά την εξέλιξην, το μέλλον, αλλά και την ασφάλισίν του από πάσης απόψεως… ουδεμία μέριμνα και ουδέν ευεργετικόν μέτρον λαμβάνετο με αποτέλεσμα, πλην του ότι τούτο ευρίσκετο προς ενός αβεβαίου μέλλοντος, μη γνωρίζον αν τελικά θα κατέληγεν εις τους Δήμους, στερούμενοι οιασδήποτε ασφαλίσεως και η εν γένει διαβίωσίς του εις το Σώμα να είναι αθλία», όπως σημειώνει ο Πύραρχος ε.α. Βασίλειος Ζαφειρόπουλος, στο ανέκδοτο έργο του για την Ιστορία του Π.Σ.

Στις 16 Ιουνίου ίδιου χρόνου, είχε σημειωθεί του 1935 μεγάλη πυρκαγιά σε κτίριο στην οδό Αλιπέδου στον Πειραιά. Κατά τη διάρκεια της κατάσβεσης τραυματίζονται τρεις Πυροσβέστες, εκ των οποίων ο ένας, ο Μαρινέλης Ιωάννης, σοβαρότερα με αποτέλεσμα να μείνει μένει ανάπηρος.

Ως ανίκανος για εργασία απολύεται από το Πυροσβεστικό Σώμα, χωρίς να δικαιούται ούτε σύνταξη, ούτε να έχει άλλη ασφαλιστική κάλυψη. Το άκουσμα της είδησης ξεσηκώνει το πυροσβεστικό προσωπικό της Αθήνας, το οποίο συγκεντρώθηκε στο προαύλιο της Βουλής, ξάπλωσε στα σκαλοπάτια της εισόδου και μοίραζε υπομνήματα στους βουλευτές

Όταν ο Πρόεδρος της Βουλής, πληροφορήθηκε ότι ότι στην είσοδο υπήρχε συγκέντρωση διαμαρτυρομένων, κάλεσε την Πυροσβεστική Υπηρεσία να διαλύσει τους συγκεντρωμένους, για να πληροφορηθεί στη συνέχεια ότι οι συγκεντρωμένοι στα προπύλαια της Βουλής ήταν Πυροσβέστες και ότι οι πυροσβεστικές αντλίες παθαίνουν αφλογιστία όταν πρόκειται να καταβρέξουν πυροσβέστες, όπως σημειώνει γλαφυρά σε άρθρο του ο αείμνηστος τ. Αρχηγός Γ.Αντωνόπουλος.

Οι επόμενες στιγμές χαρακτηρίζονται από μεγάλη αναταραχή και ρίχνεται η σκέψη για την πραγματοποίηση απεργίας, την οποία οι ψυχραιμότεροι, λόγω των κινδύνων στοχοποίησης του κλάδου αλλά και των τυχόν ευθυνών, σε περίπτωση ύπαρξης συμβάντος, ματαιώνουν και προκρίνουν μια πρωτοποριακή για την εποχή, την ΑΠΕΡΓΙΑ ΠΕΙΝΑΣ.

Οι Πυροσβέστες σε μια πρώτη οργανωμένη πράξη «συνδικαλιστικής» αντίδρασης κλείνονται στο «πυροσβεστείον» της οδού Μουρούζη και ξεκινούν στις 28 Οκτωβρίου απεργία πείνας, με παροχή κανονικά όμως εργασίας, με καθολική συμμετοχή.

Ο αντίκτυπος της πράξης σημαντικός. Η εφημερίδα Ακρόπολις σε δημοσίευμα στις 30-10-1935 έγραφε: «Παράλειψις της ικανοποιήσεως των δικαίων αιτημάτων μιας συμπαθούς, τόσο χρησίμου και απαραιτήτου τάξεως βιοπαλαιστών, των ανδρών του Πυροσβεστικού Σώματος, οδήγησεν αυτούς εις την κήρυξιν απεργίας πείνης. Από χθες οι Πυροσβέσται έχουν κηρύξει απεργίαν πείνης και αρνούνται να λάβουν τροφήν, διότι δικαιώτατα αιτήματά των δεν έχουν ικανοποιηθεί. Και να σκέπτεται κανείς ότι πρόκειται περί ανθρώπων οι οποίοι υφίστανται τα μαρτύρια της συνεχούς επιφυλακής επί 48 και πολλάκις 72 ώρες, περί ανθρώπων την σκληρότητα της εργασίας των οποίων όλοι αντιλαμβανόμεθα. Οι Πυροσβέσται αδικούμενοι κατέφυγον εις την απεργίαν πείνης χωρίς να αρνούνται να προσφέρουν τας υπηρεσίας των. Είναι μια εκδήλωσις διαμαρτυρίας, η οποία θέλουμε να ελπίζουμε ότι θα συγκινήση.»

Το πιο χαρακτηριστικό δημοσίευμα είναι αυτό της εφημερίδας «Αθηναικά Νέα» όπου στην στήλη του «Αριστοφάνους» δημοσιεύει την είδηση σε έμμετρα σατυρικά τετράστιχα:

Οι πυροσβέσται χθές το βράδυ εξ απίνηςΕκήρυξαν και απεργία πείνης. Και είπαν.

Την Υπηρεσία δεν αφήνουμε Αλλ όμως ούτε τρώμε ούτε πίνουμε.

Θέλουμε τώρα λύσι εκβιαστική. Και όχι δια των μέσων των πλαγίων.

Πέντε χρόνια ανέρχονται την κλίμακα την Πυροσβεστική Αλλά ουδέποτε τας κλίμακας των Υπουργείων.

Η λύσις να μη μείνη στα χαρτιά Και οι αρμόδιοι απλώς να καμαρώνουν…

Υποστηρίζουν δε ζήτημα των με φωτιά Και ως Πυροσβέσται ανάβουν και κορώνουν…

Και αν συλλαλητήριο σκαρώσουν ξαφνικά Δια΄να επιβιώσουν αυτή τη λύση

Ποιος θ ανέλθη στις αντλίες βιαστικά Για να τους διαλύση;

Μελέτησα το ζήτημα και από τη μια μεριά

Και από την άλλη και εσκέφθην λέγων

Οι Πυροσβέσται αντί να σβήσουνε, άναψαν πυρκαγιά Και είναι το ζητημάτων φλέγον.

Το γεγονός πρωτοφανή για τα δεδομένα μιας «στρατιωτικού τύπου» υπηρεσία δημιούργησε ιδιαίτερο κλίμα και μια σειρά υποσχέσεων εκ μέρους της κυβέρνησης, οι οποίες έπεισαν τους συναδέλφους να σταματήσουν την διαμαρτυρία.

Λίγες μέρες αργότερα στις 23 Νοεμβρίου, με την ανάληψη των καθηκόντων του, ο πρώτος Αρχηγός του Π.Σ. ο Συνταγματάρχης ε.α. Π. Καραπατέας, με απόφασή του βελτιώνει αισθητά το ωράριο εργασίας καθιερώνοντας την 24ωρη υπηρεσία, δηλαδή 24 ώρες εργασία και 24 ώρες ανάπαυση.

Το ασφαλιστικό όμως και συνταξιοδοτικό θα περάσουν ακόμα πολλά χρόνια μέχρι να βρεθεί λύση. Η πρώτη θετική αλλαγή θα έρθει πέντε χρόνια μετά, μεσούσης του πολέμου, όπου με τις διατάξεις του Α. Ν. 2665/1940, περιλαμβάνεται και το πυροσβεστικό προσωπικό που χάνει τη ζωή του εξαιτίας πολεμικών γεγονότων, στην ρύθμιση να χορηγείται ολόκληρη η σύνταξη στην οικογένεια του θανόντος. Με τον ίδιο νόμο χορηγείται σύνταξη και στον τραυματισθέντα Πυροσβέστη που θα κριθεί ανίκανος για την υπηρεσία. Η επόμενη θετική ρύθμιση θα έρθει με τον Ν.340/1943 με τον οποίον καταργείται το Ταμείο Π.Υ. και προβλέπεται ότι όλες οι πάσης φύσεως δαπάνες της Π.Υ. βαρύνουν το δημόσιο, ενώ καθορίζεται ότι πλέον οι πυροσβεστικοί υπάλληλοι συνταξιοδοτούνται από το Δημόσιο, όπως και οι υπόλοιποι ένστολοι.

Οι Έλληνες Πυροσβέστες, τo 1940

 

Οι Έλληνες Πυροσβέστες, τo 1940 σήκωσαν το βάρος της πολιτικής άμυνας- αεράμυνας σε όλη τη χώρα, αλλά και μέχρι την Κορυτσά και το Αργυρόκαστo.

Δώσαν μάχη με τις φλόγες, σε πολεμικό περιβάλλον, προσπαθώντας να σώσουν ανθρώπους και υποδομές.

Tο μικρό αυτό ebook του ε.α. Αντιστρατήγου Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη σε έκδοση της ΕΑΠΣ ,με ιστορικά στοιχεία φωτίζει τη συμμετοχή του Πυροσβεστικού Σώματος στο έπος του 1940.

Διαβάστε το -κατεβάστε το στην διεύθυνση https://www.eaps.gr/wp-content/uploads/2015/10/1940.pdf

Μαζί με τη μάχη και κοινωνική ευθύνη

 

Την ώρα που στην Θεσσαλία, το Πυροσβεστικό Σώμα σε μια μεγάλη επιχείρηση , εδώ και μέρες βρίσκεται δίπλα στους συμπολίτες μας που έχουν πληγεί από τις πλημμύρες, η Ένωση Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος συγκέντρωσε φαρμακευτικό υλικό και τρόφιμα μακράς διάρκειας, με προορισμό τους συνανθρώπους μας που δοκιμάζονται από την πρωτόγνωρη κακοκαιρία.

Πυροσβεστική: Συνολικά 2.529 διασώσεις και απομακρύνσεις ατόμων στις πλημμύρες

Συνολικά 2.529 διασώσεις-απομακρύνσεις ατόμων, που μεταφέρθηκαν σε ασφαλή σημεία, έχουν πραγματοποιηθεί από την Τρίτη 5 Σεπτεμβρίου έως την Παρασκευή στις 20:00, σύμφωνα με ενημέρωση της Πυροσβεστικής. Παράλληλα, κατά το ίδιο χρονικό διάστημα το Κέντρο Επιχειρήσεων του Πυροσβεστικού Σώματος έλαβε 6.882 κλήσεις, που αφορούσαν κυρίως αντλήσεις υδάτων, κοπές δέντρων και απομακρύνσεις ατόμων προς ασφαλή σημεία. 

Από αυτές, οι 2.272 κλήσεις προήλθαν από τον Νομό Μαγνησίας και οι 1.390 από την Καρδίτσα.

Διαβάστε αναλυτικά τη γιγαντιαία επιχειρησιακή δράση της Πυροσβεστικής στην  iefimerida.gr 

Από Καλιφόρνια μέχρι Αρκτική και Πακιστάν η κλιματική κρίση δείχνει την παρουσία της

Του ε.α. Αντιστρατήγου  Π.Σ. Γιάννη Σταμούλη

Το φθινόπωρο του 2017 στην Καλιφόρνια σημειώνονται 9000 πυρκαγιές με 5 από αυτές να είναι από τις χειρότερες πυρκαγιές στην ιστορία της, οι οποίες καταστρέφουν περίπου

1.500.000 εκτάρια. Μόνο τον Οκτώβριο στη Βόρεια Καλιφόρνια ξεσπούν 172 φωτιές σε 2

μόλις μέρες προκαλώντας απίστευτη καταστροφή.

Η πύρινη λαίλαπα χτυπάει και αστικά συγκροτήματα, ενώ οι φωτιές καταστρέφουν τη σοδειά κρασιού στην Καλιφόρνια, καθώς και πανάκριβες κατοικίες, απειλούν το μουσείο Γκετί και την κατοικία του του Ρούπερτ Μέρντοχ στο Μπελ Ερ, ενώ η Ντίσνεϊλαντ περικυκλώνεται από τις φλόγες.

Το 2018 ένας δυνατός καύσωνας φέρνει θερμοκρασίες 42 βαθμών στο Λος Άντζελες, 50 βαθμών στο Πακιστάν και 51 βαθμών στην Αλγερία. Τυφώνες και τροπικές καταιγίδες έπληξαν τους ωκεανούς του πλανήτη και μόνο ένας από αυτούς ο Μανγκούτ, που χτύπησετις Φιλιππίνες και το Χονγκ Κόνγκ, σκότωσε περίπου 100 ανθρώπους και προκάλεσε ζημιές άνω του ενός δισεκατομμυρίου δολαρίου, ενώ ένας δεύτερος ο τυφώνας Φλόρενς προκάλεσε το θάνατο περισσότερων από 50 ανθρώπων και ζημιές αξίας 17 δις δολαρίων.

Στην Καλιφόρνια τη χρονιά αυτή, ξεσπούν 6000 πυρκαγιές αλλά μια από αυτές που πήρε το όνομα σύμπλεγμα Μεντοσίνο έκαψε σχεδόν μισό εκατομμύριο εκτάρια παραδίδοντας στις φλόγες πάνω από 3000 km² της πολιτείας με τον καπνό να καλύπτει τη μισή χώρα.

Λίγο πιο βόρεια στην βρετανική Κολούμπια καίγονται πάνω από 3 εκατομμύρια εκτάρια και το Νοέμβριο του ίδιου χρόνου η φωτιά Γούλσεϊ αναγκάζει την απομάκρυνση 170.000 κατοίκων και η φωτιά Καμπ, καίει 520.000 km² , αποτεφρώνοντας μια ολόκληρη πόλη σε απίστευτα λίγο χρόνο με τους 50.000 κάτοικους της να ζούνε τραγικές στιγμές και να θρηνούν πάνω από 80 νεκρούς.

Αιφνίδια η πολιτισμένη και ισχυρή Δύση βλέπει ότι εκτός από την τρομοκρατία, υπάρχει και

άλλη μία τρομακτική απειλή, που λέγεται κλιματική κρίση.

Η οποία προκαλεί καταστάσεις μη προβλέψιμες και μη διαχειρίσιμες. Και το κατανοεί καλύτερα όταν βλέπει πυρκαγιά στο Λος Άντζελες να ξεπερνά τις 8 λωρίδες κυκλοφορίας του αυτοκινητόδρομου Ι 405.

Παράλληλα στη Σουηδία ξεσπούν φωτιές στα δάση του αρκτικού κύκλου ενώ μια άλλη φωτιά στην Αρκτική που ξεσπάει στα σύνορα Φιλανδίας- Ρωσίας στέλνει τους καπνούς της μέχρι και τις ΗΠΑ.

Ισπανία. Οι δασικές πυρκαγιές ξεκίνησαν νωρίς

Η καταστροφή   στο Villanueva de Viver. 

Φωτογραφία: JOSE JORDAN/AFP

Η πρώτη μεγάλη δασική πυρκαγιά ξεκίνησε στην Ισπανία, λίγο μετά το μεσημέρι, την Πέμπτη 23 Μαρτίου στο Villanueva de Viver. 

Περίπου 700 πυροσβέστες δίνουν  μάχη με αυτή την  πρώτη μεγάλη δασική πυρκαγιά της Ισπανίας του 2023, η οποία  εκτός ελέγχου 48 ώρες μετά την έναρξή της, ανάγκασε  1.500 ανθρώπους να τραπούν σε φυγή.

Σε  ενημέρωση στο Twitter, οι περιφερειακές υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης ανέφεραν ότι η φωτιά στη Villanueva de Viver, περίπου 90 χιλιόμετρα (55 μίλια) βόρεια της Βαλένθια, ήταν μια «πολύ σύνθετη πυρκαγιά που εκδηλώνεται σε καιρικές συνθήκες παρόμοιες με αυτές του καλοκαιριού». Έχει επηρεάσει 3.900 εκτάρια και έχει περίμετρο 35 χιλιομέτρων".

Σύμφωνα με τις πυροσβεστικές δυνάμεις βρίσκονται σε ανάπτυξη περίπου 20 εναέριες μονάδες για να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της πυρκαγιάς.

«Σαφώς η φωτιά δεν έχει σταθεροποιηθεί γιατί εξακολουθεί να καίει με μεγάλη αγριότητα, δεδομένου ότι οι καιρικές συνθήκες είναι σχεδόν σαν το καλοκαίρι», δήλωσε ο Ximo Puig, υπεύθυνος  της περιοχής της Βαλένθια στη δημόσια τηλεόραση της Ισπανίας RTVE.

Οι πυροσβέστες είπαν ότι η φωτιά ήταν πιο χαρακτηριστική του καλοκαιριού παρά στα τέλη Μαρτίου. Με τη βλάστηση να έχει στεγνώσει από την έλλειψη υγρασίας στην ατμόσφαιρα, τους τελευταίους μήνες και τις μεγάλες ποσότητες εύφλεκτης βιομάζας στα δάση, οι συνθήκες ήταν «τέλειες» για μια τέτοια πυρκαγιά, δήλωσε στο δημόσιο ραδιόφωνο ο Manolo Nicolas από τους πυροσβέστες της Castellón την Παρασκευή.

Βιβλίο αφιέρωμα για τις Δασικές Πυρκαγιές (1998-2021)

Οι τρεις επίτιμοι Πρόεδροι της ΕΑΠΣ, Νίκος Διαμαντής, Γιάννης Σταμούλης και Γιώργος Βιτζηλαίος, στο βιβλίο αυτό, συγκεντρώνουν τις παρεμβάσεις της Ένωσης για τις δασικές πυρκαγιές και την πολιτική προστασία από το 1998 έως το 2021. Ένα πολύτιμο αρχειακό υλικό που στο διάβα του χρόνου φωτογραφίζει κυρίως την ίδια την αντίληψη πολιτείας και κοινωνίας για το κρίσιμα αυτά ζητήματα.

Μέσα από τις σελίδες  φαίνεται ξεκάθαρα η διαχρονικότητα του προβλήματος των δασικών πυρκαγιών και γενικότερα των καταστροφών, της εύκολης πολιτικής αντιπαράθεσης, πάντα, την επόμενη της καταστροφής.

Όπως χαρακτηριστικά γράφεται στον πρόλογο, με το βιβλίο υπενθυμίζεται η "διαχρονικότητα των ¨δικών μας΄, των Πυροσβεστών που έχασαν τη ζωή τους στον βωμό του καθήκοντος. Σε αυτούς τους δικούς μας "απόντες παρόντες"  άλλωστε αφιερώνουμε  το   μικρό αυτό βιβλιαράκι"...

Τα αέρια του θερμοκηπίου εφιάλτης για την αύξηση των πυρκαγιών

 Των Γιάννη Σταμούλη και Νίκου Διαμαντή

Σημαντικά είναι τα συμπεράσματα μια έρευνας που δημοσιεύεται στο περιοδικό Nature Communications, η οποία  αξιολογεί την επίδραση των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στον ακραίο κίνδυνο καιρικών πυρκαγιών, διαπιστώνοντας ότι οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και η ατμοσφαιρική ρύπανση έχουν σημαντικές επιβαρυντικές  επιπτώσεις στις εκδηλώσεις πυρκαγιών.

Η έρευνα  ανέλυσε το κλίμα υπό διάφορους συνδυασμούς ανθρώπινων επιρροών από το 1920, απομονώνοντας μεμονωμένα αποτελέσματα και τις επιπτώσεις τους στον ακραίο κίνδυνο καιρικών πυρκαγιών.

Μέχρι το 2080, οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου αναμένεται να αυξήσουν τον κίνδυνο ακραίας πυρκαγιάς κατά τουλάχιστον 50% στη δυτική Βόρεια Αμερική, την Ισημερινή Αφρική, τη Νοτιοανατολική Ασία και την Αυστραλία,ενώ διπλασιάζουν τον κίνδυνο   στη Μεσόγειο, τη Νότια Αφρική, την ανατολική Βόρεια Αμερική και τον Αμαζόνιο.

Οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου που παγιδεύουν τη θερμότητα είναι επιβαρυντικοί παράγοντες που συμβάλλουν στην αύξηση της θερμοκρασίας σε όλο τον κόσμο.

Η καύση βιομάζας και οι αλλαγές στη χρήση γης έχουν περισσότερες περιφερειακές επιπτώσεις που ενισχύουν τη θέρμανση που προκαλείται από αέρια του θερμοκηπίου και προβλέπει μια αύξηση κατά 30% του κινδύνου ακραίων καιρικών πυρκαγιών στον Αμαζόνιο και τη δυτική Βόρεια Αμερική και  ενισχύουν  τον κίνδυνο ακραίων καιρικών πυρκαγιών στη δυτική Αυστραλία και τον Αμαζόνιο.

Οι ανθρωπογενείς εκπομπές αερίων θερμοκηπίου έχουν ήδη διπλασιάσει τον ακραίο κίνδυνο πυρκαγιάς και σε ορισμένες περιοχές σε σύγκριση με έναν κόσμο με εκπομπές που καθορίζονται σε επίπεδα πριν από τη βιομηχανία (1920), και θα συνεχίσουν να αυξάνουν τον ακραίο κίνδυνο πυρκαγιάς κατά τον 21ο αιώνα.

 Στην πραγματικότητα, χωρίς μετριασμό των αερίων του θερμοκηπίου, η συχνότητα των ακραίων καιρικών πυρκαγιών θα προκύψει πάνω από την ιστορική μεταβλητότητά της για μεγάλο μέρος της παγκόσμιας εύφλεκτης γης έως το 2080. 

Ενώ οι υψηλές  θερμοκρασίες  ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για την αύξηση του ακραίου κινδύνου πυρκαγιάς, αντίστοιχα οι μειώσεις της σχετικής υγρασίας από το αέριο του θερμοκηπίου και οι αυξήσεις του επιφανειακού ανέμου πάνω από τον Αμαζόνιο θα ενισχύσουν περαιτέρω τον κίνδυνο. 

Η ψύξη με αεροζόλ αντιστάθμισε ουσιαστικά την υπερθέρμανση του πλανήτη που προκαλείται από τα αέρια του θερμοκηπίου τον 20ο αιώνα, μειώνοντας τον ακραίο κίνδυνο πυρκαγιάς και και καθυστερώντας την ώρα της εμφάνισης. 

Ωστόσο, τα αερολύματα αναμένεται να παρέχουν ελάχιστη ή καθόλου ανακούφιση για ακραίο κίνδυνο πυρκαγιάς καιρού τον 21ο αιώνα, καθώς μειώνονται στις περισσότερες περιοχές. 

Αυτές οι μειώσεις οδηγούν στη θέρμανση και την ξήρανση στην Ανατολική Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη και ενισχύουν τις αυξήσεις στον ακραίο κίνδυνο πυρκαγιάς και καιρού. 

Σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ασία, όπου οι εκπομπές αερολυμάτων αναμένεται να συνεχιστούν, το φαινόμενο ψύξης των αερολυμάτων εξασθενεί την κυκλοφορία μουσώνων της Ανατολικής Ασίας, φέρνοντας ξηρότερες συνθήκες και προκαλώντας  καθαρή αύξηση σε ακραίες καιρικές συνθήκες πυρκαγιάς. 

Είναι ενδιαφέρον ότι τα αερολύματα καύσης βιομάζας έχουν αντίθετη επίδραση στα βιομηχανικά αερολύματα σε ορισμένες περιοχές. Για παράδειγμα, η περιοχή του Αμαζονίου αντιμετωπίζει αύξηση του ακραίου κινδύνου πυρκαγιάς και καιρού στις αρχές του 21ου αιώνα λόγω της καύσης βιομάζας, που πιθανώς συνδέεται με τον ανασταλμένο σχηματισμό νεφών, το οποίο μειώνει τις βροχοπτώσεις χαμηλής έντασης και αυξάνει τις θερμοκρασίες.

Αυτά τα ευρήματα καθιερώνουν έναν πιο λεπτό χαρακτηρισμό του ανθρωπογενούς αντίκτυπου στον ακραίο κίνδυνο πυρκαγιάς και καιρού για την ενημέρωση των στρατηγικών μετριασμού και προσαρμογής.

Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι η  κατανόηση του κινδύνου πυρκαγιάς σε περιφερειακή κλίμακα θα βοηθήσει  στον μετριασμό και τον προγραμματισμό και όπως δηλώνει ο επικεφαλής της έρευνας, αυτό είναι σημαντικό για το ευρύτερο πεδίο των πραγμάτων, και για την πολιτική για το κλίμα, καθώς επίσης  για  να μάθουμε πώς οι παγκόσμιες δράσεις θα επηρεάσουν το κλίμα, τις επιπτώσεις στους ανθρώπους,τον πολεοδομικό σχεδιασμό και τη διαχείριση των πυρκαγιών.

Οι πυρκαγιές των δασών είναι πλέον μια μόνιμη καταστροφική απειλή.

 Γιάννης Σταμούλης- Νίκος Διαμαντής

Ιδιαίτερης σημασίας έχουν τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις δασικές πυρκαγιές στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική.

Για το 2019, το τελευταίο έτος που έγινε η επεξεργασία, προκύπτει ότι κάηκαν πάνω από 400. 000 εκτάρια των φυσικών εκτάσεων της Ευρώπης, ενώ ένας πρωτοφανής αριθμός περιοχών ιδιαίτερης φυσικής προστασίας  επλήγησαν από δασικές πυρκαγιές. Σύμφωνα με τα πορίσματα της έκθεσης, η κλιματική αλλαγή εξακολουθεί  να επηρεάζει τη διάρκεια και την ένταση του κινδύνου πυρκαγιών στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με τα στοιχεία των επιμέρους εθνικών εκθέσεων για το συγκεκριμένο έτος,  οι μεγαλύτερες καταστροφές σημειώθηκαν στην Ισπανία, όπου 10883 πυρκαγιές κατέστρεψαν 83. 963 εκτάρια, στην    Πορτογαλία  όπου 10839 πυρκαγιές κατέστρεψαν 42.089 εκτάρια, στην Ιταλία όπου 4351 πυρκαγιές κατέστρεψαν 36034 εκτάρια, στην Γαλλία όπου 5435 κατέστρεψαν  23.477 εκτάρια.

Το  στοιχείο  που είναι  το πλέον ανησυχητικό, είναι ότι  οι δασικές πυρκαγιές έπληξαν σοβαρά τις προστατευόμενες περιοχές "Natura 2000" της Ευρώπης. Συγκεκριμένα σε 1048 πυρκαγιές  κάηκαν   159. 585 εκτάρια, σχεδόν το ήμισυ της συνολικής καμένης έκτασης στην ΕΕ. Αντίστοιχα στην Μέση Ανατολή κάηκαν 256.340 εκτάρια, ενώ στις υπόλοιπες χώρες πλήν Ε.Ε. 199.847 εκτάρια.

Χαρακτηριστική είναι η δήλωση  της Mariya Gabriel, Επίτροπος Καινοτομίας, Έρευνας, Πολιτισμού, Εκπαίδευσης και Νεολαίας, η οποία είναι αρμόδια για το Κοινό Κέντρο Ερευνών, δήλωσε σχετικά: « Οι μεταβαλλόμενες καιρικές συνθήκες που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή αυξάνουν τον κίνδυνο δασικών πυρκαγιών σε ολόκληρο τον κόσμο. Η γνώση και τα επιστημονικά στοιχεία έχουν καίρια σημασία για τη λήψη των πλέον αποτελεσματικών μέτρων για την πρόληψη των πυρκαγιών αυτών, τη διαφύλαξη των δασών μας, τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και την προστασία της ζωής.»

Στο ίδιο μήκος και η δήλωση του Επίτροπου Περιβάλλοντος, Ωκεανών και Αλιείας, κ. Virginijus Sinkevičius: «Οι Ευρωπαίοι είδαν φρικτές εικόνες δασικών πυρκαγιών στις δυτικές ακτές των ΗΠΑ, στη Σιβηρία, στην Αυστραλία και στην περιοχή του Αμαζονίου. Αλλά και στην Ευρώπη τα δάση έχουν επίσης πληγεί σοβαρά από πυρκαγιές. Μέρος της αντίδρασης για να εξασφαλιστεί ότι αυτό δεν θα συμβεί σε τόσο καταστροφική κλίμακα συνίσταται στην προστασία και τη διαχείριση των δασών μας με τρόπο που να μειώνει την τρωτότητά τους στις πυρκαγιές, επιτρέποντας παράλληλα στη φύση να αυτοπροστατεύεται. »

Οι φονικές πυρκαγιές οικιών στην Ευρώπη

του  Γιάννη Σταμούλη

Μια ιδιαίτερα σημαντική μελέτη παρουσιάστηκε από τον καθηγητή της Ολλανδικής Πυροσβεστικής Ακαδημίας René Hagen, στο τελευταίο συνέδριο των Ενώσεων Αξιωματικών της Πυροσβεστικής της Ευρώπης, που έγινε τον Νοέμβριο στην Εσθονία.

Η  μελέτη εκπονήθηκε από την  Ευρωπαϊκή Συμμαχία για την Πυρασφάλεια (EuroFSA) και την Ολλανδική Πυροσβεστική Υπηρεσία  και Πυροσβεστική Ακαδημία.

Σε αυτή εκτιμήθηκαν τα χαρακτηριστικά κινδύνου από τις διαθέσιμες πληροφορίες των "φονικών αστικών πυρκαγιών" σε εννέα ευρωπαϊκές χώρες,Νορβηγία, Σουηδία, Δανία, Φινλανδία, Βέλγιο, Εσθονία, Πολωνία, Ηνωμένο Βασίλειο και Κάτω Χώρες.

Στόχος της μελέτης  να διερευνηθούν όλοι οι  πιθανοί  παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με τις  θανατηφόρες πυρκαγιές, βάση των στοιχείων που διαθέτει η κάθε συμμετέχουσα χώρα, ώστε να γίνει μια πρώτη προσπάθεια να φτιαχτεί ένα προφίλ κινδύνου  σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

διαβάστε περισσότερα

Επιχείρηση στο πλοίο "Ελευθέριος Βενιζέλος:

Διαβάστε όλο το άρθρο στην 

Μη πειράζετε τον Πυροσβέστη μου

Το 2016 στη Γαλλία οι επιθέσεις σε πυροσβέστες  αυξήθηκαν κατά 17,6% .  Μέσα στη χρονιά, 2280 Πυροσβέστες ανέφεραν ότι ήταν θύματα επιθέσεων, σε σύγκριση με τις αναφερόμενες 1939 το 2015 και το 1603 το 2014.

ΠΡΟΣΤΑΤΕΎΣΤΕ  ΑΥΤΟΥΣ  ΠΟΥ ΜΑΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΎΟΥΝ!

Με αυτό το μήνυμα η  Εθνική Ομοσπονδία Πυροσβεστών της Γαλλίας (FNSPF), αρχές του 2018 καταδικάζει έντονα τη βία τόσο κατά των πυροσβεστών όσο των  και άλλων λειτουργών της  δημόσιας ασφάλειας ζητώντας  την κινητοποίηση της κοινής γνώμης  στα κοινωνικά δίκτυα.

"Η βία κατά των δημόσιων δυνάμεων, είτε πρόκειται για πυροσβέστες, είτε για αστυνομικούς, είναι μια επίθεση εναντίον της Δημοκρατίας", χαρακτηριστικά δήλωσε ο  Συνταγματάρχης GrégoryAllione, διευθυντής της SDIS 13 και αντιπρόεδρος του FNSPF.

διαβάστε περισσότερα